Gabar’da Bir Yandan Petrol Bir Yandan Tarih Fışkırıyor

Gabar Dağı’nda bir yandan petrol fışkırıyor, bir yandan da binlerce yıllık tarih gün yüzüne çıkıyor.

Bölgede yaşanan huzur ve istikrar ardından Gabar adeta saklı cenneti gün yüzüne çıkmaya başladı. Bir yandan petrol bir yandan binlerce yıllık tarih ve doğal güzellikler 50 yıl sonra Gabar’ın saklı cennetini ortaya çıkardı.   Şırnak’ın Güçlükonak ilçesine bağlı Akdizgin köyü Kırkağaç mevkiinde, Gabar Dağı eteklerinde yer alan çok katlı mağara yerleşimleri, adeta “mağara apartmanları” gibi dikkat çekiyor. Halk arasında “Ulya Şeyhan”, “Olya Şexa” veya “Uluye Seğa” gibi yerel isimlerle anılan bu yapılar, bölgenin zengin tarihine ışık tutarken aynı zamanda doğa turizmi için yeni bir potansiyel oluşturuyor.   7 KATLI “APARTMAN MAĞARA” VE BÖLGEDEKİ DİĞER YAPILAR Bölgenin en dikkat çeken yapısı, 7 katlı apartman mağara olarak bilinen tarihi kaya yerleşimi. Sarp kayalıklara insan eliyle oyulmuş bu kompleks, birbirine bağlı odalar, yaşam alanları, ibadet ve eğitim mekanlarından oluşuyor. Araştırmalara göre kökeni MÖ 2500’lü yıllara, yani Tunç Çağı’na kadar uzanıyor. Yüzyıllar boyunca ev, medrese veya toplu yaşam alanı olarak kullanıldığı tahmin ediliyor. Mağara, katlar arası geçişler ve doğal savunma avantajıyla görenleri hayran bırakıyor.   BÖLGEDE SADECE BU 7 KATLI YAPI YOK. Gabar Dağı eteklerinde yaklaşık 360 adet mağara tespit edildiği belirtiliyor. Bunların bir kısmı ev görünümünde, bazıları ise daha karmaşık yerleşimler halinde. Bazıları 3-4 katlı, bazıları ise daha mütevazı odalardan oluşuyor. Yerel araştırmacılar ve doğa gezginleri, bu mağaraların insanlık tarihinin bölgede “büyük işler” başardığını gösterdiğini söylüyor. Kim tarafından ve tam olarak ne zaman yapıldığı kesin bilinmese de Mezopotamya’nın kadim uygarlıklarıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor.   “ŞIRNAK’IN SAKLI CENNETİ” Son yıllarda Gabar Dağı’ndaki güvenlik ortamının iyileşmesiyle birlikte bu mağaralar doğaseverler, tarih meraklıları ve trekking grupları tarafından daha sık ziyaret ediliyor. Bazı videolarda ve paylaşımlarda mağaraların iç mekanları, katlar arası merdivenler ve muhteşem manzaralar görülüyor. Bölge, “Şırnak’ın saklı cenneti” olarak nitelendiriliyor.   PETROL KEŞFİYLE BİRLİKTE TARİH DE CANLANIYOR Gabar Dağı aynı zamanda Türkiye’nin önemli petrol keşiflerine sahne oluyor. 2022’den itibaren TPAO’nun çalışmalarıyla Şehit Aybüke Yalçın sahası başta olmak üzere yüksek kaliteli petrol rezervleri bulundu. Rezervin 150 milyon varil civarında olduğu ve toplam ekonomik değerinin milyarlarca dolara ulaştığı ifade ediliyor. Günlük üretimle bölge ekonomisine katkı sağlıyor, istihdam yaratıyor ve yerel yaşamı dönüştürüyor. Petrolün “fışkırdığı” bu dağda, aynı anda binlerce yıllık mağaralar da keşfedilmeyi bekliyor. Bir yandan modern enerji üretimi, bir yandan da antik yaşam izleri…  Bu ikili tablo, Gabar’ı hem ekonomik hem kültürel açıdan önemli kılıyor. Güvenlik ve altyapı iyileştikçe turizm potansiyeli de artıyor; mağaralar doğa yürüyüşü rotalarına dahil ediliyor.   KEŞFEDİLMEYİ BEKLEYEN MİRAS Bu mağaralar henüz tam olarak arkeolojik kazı veya detaylı bilimsel incelemeye tabi tutulmamış görünüyor. Yerel isimler (Ulya Şeyhan gibi) ve halk anlatıları dışında yazılı tarih kaynakları sınırlı. Ancak uzmanlar, bölgenin Mezopotamya’nın erken dönemleriyle bağlantılı olabileceğini ve daha fazla araştırmaya değer olduğunu vurguluyor.   GABAR’IN YEŞİL VADİLERİ, KANYONLARI VE BU GİZEMLİ MAĞARALARI Gabar Dağı, artık sadece petrolüyle değil, yeşil vadileri, kanyonları ve bu gizemli mağara apartmanlarıyla da konuşuluyor. Tarihe meraklıysanız veya doğa gezisi planlıyorsanız, Akdizgin köyü civarındaki bu yapılar rotanıza eklenebilir. Gabar, Türkiye’nin hem yeraltı zenginliklerini hem de yerüstü tarihini aynı anda barındıran nadir yerlerden biri haline geliyor. Petrol fışkırırken tarih de yavaş yavaş “fışkırıyor” desek yeridir. Bölgenin geleceğinde hem ekonomik kalkınma hem kültürel mirasın korunması umut verici görünüyor.